250 ปี สหรัฐอเมริกา: จากเจตนารมณ์แห่งอิสรภาพ สู่บททดสอบอำนาจในยุคทรัมป์

💡 250 ปี สหรัฐอเมริกา: จากเจตนารมณ์แห่งอิสรภาพ สู่บททดสอบอำนาจในยุคทรัมป์

4 กรกฎาคม 2026 ครบรอบ 250 ปี การประกาศอิสรภาพของสหรัฐอเมริกา (ปี 1776-2026) ข้อท้าทายสำคัญที่สหรัฐต้องเผชิญ นั่นคือ บทบาทผู้นำโลกที่ดูเหมือนเสื่อมถอย รวมถึงการที่สหรัฐกำลังทำตัวเป็นเจ้าอาณานิคมเสียเอง ทั้งที่ประเทศนี้ก่อตั้งขึ้นจากผู้อพยพชาวยุโรปที่ต้องการหลีกหนีจากการปกครองที่ผูกขาดและกดขี่ (นาที 1.05)

• 1 กรกฎาคม 1921 วันก่อตั้งพรรคคอมมิวนิสต์จีน (นาที 5.30)
• จุดประสงค์แรกเริ่มของการก่อตั้งประเทศสหรัฐ จากวันนั้น (ปี 1776) จนถึงวันนี้ (ปี 2026) ดูเหมือนว่าเจตนารมณ์กำลังเปลี่ยนไป (นาที 11.40)

หลักการสำคัญ 4 ประการของรัฐธรรมนูญสหรัฐ (นาที 13.50)

[1] หลักการแบ่งแยกอำนาจ ตรวจสอบ และถ่วงดุล (นาที 15)

• สหรัฐแบ่งแยกอำนาจออกเป็น 3 ฝ่าย (นิติบัญญัติ-บริหาร-ตุลาการ) เพื่อให้สามารถตรวจสอบและถ่วงดุลกันได้ แต่ดูเหมือนว่าขณะนี้ฝ่ายบริหาร (ประธานาธิบดี) พยายามควบคุมอำนาจทั้งหมด
• คำตัดสินของศาลสูงสุดสหรัฐกรณี Birthright Citizenship ที่ยืนยันว่าเด็กที่เกิดในสหรัฐยังคงได้รับสัญชาติอเมริกันตามรัฐธรรมนูญ สะท้อนให้เห็นถึงความเป็นอิสระของหลักการแบ่งแยกอำนาจ

[2] หลักสหพันธรัฐ (นาที 33.25)

• สหรัฐแบ่งแยกอำนาจระหว่างรัฐบาลกลางกับมลรัฐอย่างชัดเจน เพื่อให้แต่ละมลรัฐสามารถบริหารจัดการกิจการภายในของตนเองได้ แต่ขณะนี้รัฐบาลกลางภายใต้การนำของประธานาธิบดีทรัมป์พยายามแทรกแซงเรื่องภายในของแต่ละมลรัฐ
• ผู้พิพากษาศาลสูงสุดสหรัฐ (เก้าคนและมีวาระตลอดชีวิต) มาจากการเสนอชื่อแต่งตั้งของประธานาธิบดี คำถามคือแล้วจะเป็นอิสระจากอำนาจประธานาธิบดีได้อย่างไร

[3] หลักการจำกัดอำนาจของรัฐบาล (นาที 51.15)

• เพื่อประกันสิทธิและเสรีภาพขั้นพื้นฐานของพลเมืองสหรัฐ ไม่ให้รัฐบาลใช้อำนาจเกินขอบเขต แต่ขณะนี้ประธานาธิบดีทรัมป์ได้เข้าไปก้าวก่ายสิทธิขั้นพื้นฐานของพลเมืองหลายประเด็น

[4] หลักความเป็นอิสระของฝ่ายตุลาการ (นาที 56.25)

• โดยเฉพาะศาลสูงสุดซึ่งประกอบด้วยผู้พิพากษา 9 คน มีอำนาจในการตีความกฎหมายให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ

💡 รายการ รัฐศาสตร์สู่สังคม วันเสาร์ 11.00 น. Chula Radio [4 ก.ค.69]

ผู้ดำเนินรายการ: ศาตราจารย์กิตติคุณ ดร.ไชยวัฒน์ ค้ำชู และ ผศ.ดร.ปราณี ทิพย์รัตน์ ภาควิชาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย